LinkedIn

Referaat Traumatische Rouw op 14 februari 2017

Referenten zijn: dr. Geert Smid, psychiater en onderzoeker, drs. Manik Djelantik, arts in opleiding tot psychiater en onderzoeker en prof.dr. Paul Boelen, hoogleraar klinische psychologie. Accreditatie wordt aangevraagd bij FGZP en NVvP

Na verlies van een dierbare kunnen nabestaanden rouwklachten ontwikkelen, zoals kwellend verlangen naar de overleden dierbare, emotionele pijn en preoccupatie met de overledene of met de omstandigheden van het overlijden. Indien deze klachten langdurig aanhouden en gepaard gaan met duidelijke beperkingen in het functioneren, kan van gecompliceerde rouw (tegenwoordig persisterende complexe rouwstoornis, PCRS) worden gesproken. Met de term traumatische rouw wordt bedoeld het ontstaan van psychische klachten na verlies van een dierbare onder traumatische omstandigheden, bijvoorbeeld door moord of doodslag, suïcide of door een ramp of ongeval. Deze klachten kunnen naast bij gecompliceerde rouw ook passen bij posttraumatische stressstoornis (PTSS) en depressie. Preventieve interventies voor en specialistische behandeling van deze stoornissen zijn toenemend beschikbaar.

Overlijden van een dierbare in traumatische omstandigheden betekent vaak verder leven in een stressvolle context, waarvan de rechtsgang, media-aandacht en stigma onderdeel kunnen uitmaken. Verlies van dierbaren in oorlogssituaties gaat doorgaans gepaard met blootstelling aan multipele traumatische gebeurtenissen en kan worden gevolgd door een veelheid aan nieuwe stressoren, waaronder vlucht, migratie en aanpassing aan een nieuwe cultuur. Ook mensen van wie een dierbare vermist is geraakt kunnen klachten ontwikkelen die lijken op rouw. Voor hen wordt een stressvolle context gevormd door de voortdurende onzekerheid omtrent het lot van de vermiste dierbare, naast sociale en maatschappelijke complicaties. Het Landelijk Centrum Traumatische Rouw (LCTR) heeft tot doel het verbeteren van de toegankelijkheid van gespecialiseerde hulp voor nabestaanden na traumatisch verlies, onder meer door de inrichting van een zorgketen die is afgestemd op de stressvolle context.

Bij het referaat over traumatische rouw wordt ingegaan op diagnostiek, preventie en behandeling en op het LCTR.

Programma

16.30 – 16-55 uur Rouw na traumatisch verlies vereist een andere aanpak dan PTSS: Over de diagnostiek en behandeling van traumatische rouw

Traumatische verliezen verwijzen naar de situatie waarin een dierbare overlijdt door moord, suïcide, ongevallen, oorlogsgeweld of andere potentieel traumatiserende omstandigheden. Nabestaanden hebben vaak symptomen van gecompliceerde rouw naast klachten passend bij PTSS en/of depressie. Het is een hardnekkig misverstand dat een traumagerichte behandeling in dit soort situaties volstaat. Huidige evidence based behandelingen voor PTSS richten zich niet op gecompliceerde rouw. Beknopte Eclectische Psychotherapie voor Traumatische Rouw (BEP-TG) is ontwikkeld voor de behandeling van klachten die verband houden met (multipel) traumatisch verlies, waarbij ruimte is voor culturele aspecten van rouw. BEP-TG is geïmplementeerd binnen een gespecialiseerd multidisciplinair behandelprogramma bij Stichting Centrum '45, de Dagbehandeling Traumatische Rouw en wordt tevens poliklinisch aangeboden. Psychiater Geert Smid zal kernconcepten bij diagnostiek en behandeling van traumatische rouw toelichten.

16.55 – 17.20 uur - Promotieonderzoek Traumatische Rouw

Het promotie onderzoek Traumatische Rouw richt zich op drie deelstudies.

In de eerste deelstudie volgen we mensen die een verlies hebben meegemaakt en worden vragen beantwoord zoals: Wat is Traumatische Rouw precies? Hoe ziet het beloop van PTSS, PCRS en depressie eruit na een verlies van een dierbare? Wat zijn belangrijke voorspellende symptomen en risicofactoren voor deze drie stoornissen na een verlies?

In de tweede deelstudie wordt de BEP-TG verder onderzocht door middel van voor- en na metingen bij deelnemers aan de Dagbehandeling Traumatische Rouw. Daarnaast zal bij een aantal patiënten op de polikliniek worden onderzocht welke elementen van de BEP-TG behandeling leiden tot vermindering van klachten.

In de derde deelstudie wordt de invloed van rituelen en cultuur op het ontstaan van PTSS, PCRS en depressie na verlies van een dierbare onderzocht in samenwerking met de Universiteit Udayana in Denpasar, Bali. Bali staat bekend om haar bijzondere manier van omgaan met rouw en de dood van dierbaren. In hoeverre dit het ontstaan en beloop van symptomen van PTSS, PCRS en depressie kan beïnvloeden is nog onbekend.

Promovendus Manik Djelantik zal op elk project kort ingaan.

17.20 – 17.45 uur Passende zorg voor problematische rouw: Ambities voor onderzoek en praktijk

Kennis over “normale” en “verstoorde” rouw is in de afgelopen 20 jaar in rap tempo gegroeid. De hulp voor mensen met ernstige psychopathologie na verlies is verbeterd. Niet langer wordt de term gecompliceerde rouw zonder meer geassocieerd met “medicalisering en pathologisering” van rouw. Wat zijn belangrijke inzichten uit die 20 jaar onderzoek? Wat is de actuele stand van zaken van kennis over, en zorg voor (verstoorde) rouw? Wat zijn ambities voor de toekomst? En hoe vinden die ambities hun weg in de ontwikkeling van de zorg bij Centrum ‘45, de start van het Landelijk Centrum Traumatische Rouw (LCTR) en diverse onderzoekstrajecten—activiteiten in het kader van de Research Track Traumatische Rouw? Op deze en andere prikkelende vraagstukken gaat Paul Boelen in.

 17.45 – 18.00 uur Paneldiscussie

 18.00 uur: netwerkborrel