Workshop Sterven met de oorlog

In de palliatieve terminale zorg krijgen vrijwilligers en medewerkers te maken met mensen met een traumatisch en (deels) onverwerkt oorlogsverleden. Vaak is dit verborgen problematiek die moeilijk te herkennen is, omdat het verband met vroegere trauma’s lang niet altijd duidelijk is.

Oud met de oorlog

Veel mensen hebben in de Tweede Wereldoorlog ingrijpende gebeurtenissen meegemaakt. Daarbij kan gedacht worden aan bijvoorbeeld Joodse overlevenden van concentratiekampen, veteranen, mensen uit het voormalig Nederlands-Indië, burgers getroffen door bombardementen.
Oorlogservaringen grijpen diep in een leven in. Sommige mensen hebben een leven lang last van traumatische oorlogservaringen. Anderen echter slagen erin de herinneringen van de ingrijpende oorlogsgebeurtenissen heel goed ‘weg te stoppen’. Zij zijn erin geslaagd een nieuw leven op te bouwen, zijn getrouwd, kregen kinderen en hebben carrière gemaakt. Daardoor kwamen deze herinneringen en de daarbij horende gevoelens niet aan de oppervlakte, behalve soms in nachtmerries.

Ook andere schokkende gebeurtenissen zoals bv. incest, huiselijk geweld, kunnen net zo diep ingrijpen in iemands leven.
Met het stijgen der jaren neemt de energie af die nodig is voor dit ‘wegstoppen’. Normale levensgebeurtenissen (‘life-events’) roepen herinneringen op aan traumatische gebeurtenissen en de daarbij behorende gevoelens van toen.

Sterven met de oorlog
Het naderende levenseinde betekent voor mensen die zoveel doodsdreiging hebben ondergaan soms (onbewust) dat ze toch nog ingehaald worden door de dood. Loslaten van het leven kan daarmee een moeilijk, pijnlijk en langdurig proces worden. De existentiële angst voor de naderende dood raakt aan de angst ten tijde van de traumatische gebeurtenis(sen). Angst om overgeleverd te zijn aan de omgeving en aan de ongewisse dingen die komen, doet oude onmachtgevoelens herleven. Ook cognitieve achteruitgang en bewustzijnsvermindering dragen bij aan herbelevingen van traumatische ervaringen uit het verleden.

klik hier voor informatie over de workshop

U kunt hier klikken om direct op de pagina te komen van het Kenniscentrum oorlog, vervolging en geweld.


Josée Netten